Maart 2026 Draagkracht en draaglast

"Mijn werkdag begint met een terugbelverzoek van een bezorgde buurvrouw. 

In het bericht staat weinig informatie, maar de ondertoon is duidelijk: er is iets aan de hand. Terwijl ik het nummer intoets, vraag ik me af wat ik zal
aantreffen. „Ik maak me zorgen om de buren”, zegt ze. „De buurvrouw is ziek en ligt al dagen op bed. De buurman is hulpbehoevend.”
Het blijkt dat ze nauwelijks hebben gegeten en amper uit bed zijn geweest. De buurvrouw heeft de mantelzorgrol op zich genomen. Heel lief, maar onhoudbaar. We spreken af dat ik die middag langsga, uiteraard met toestemming van het echtpaar.

Eenmaal binnen tref ik een lief stel. Warm, vriendelijk, maar ook duidelijk zorgmijdend. Ik zie twee mensen die sterk op elkaar leunen, maar samen wankel staan. De man is afhankelijk van zijn vrouw. De vrouw heeft zelf gezondheidsproblemen. Als zij uitvalt, valt hun hele systeem om.
Ik begin zoals ik altijd begin: vragend, afwachtend en zonder het zelf in te vullen: „Hoe vindt u zelf dat het gaat?” De echtgenoot stelt me gerust. „Ik knap alweer op, zuster. U hoeft zich geen zorgen te maken. Mijn vrouw en ik redden het samen prima, hè lieverd?”
Ze knikt instemmend en kijkt hem liefdevol aan. 

Wanneer ik vraag hoe het met háár gaat, geeft ze toe dat ze moe is. „Dat komt door het ziek zijn, ik heb een week op bed gelegen.”
Daar ligt mijn opening. Voorzichtig benoem ik haar kwetsbaarheid. Dat de balans flinterdun is. Dat zij voor haar man zorgt, maar dat ze de afgelopen week zelf heeft ervaren wat er gebeurt als zij ook in bed belandt. Ik leg uit dat die kwetsbaarheid mij zorgen baart. Ze begrijpt
wat ik zeg. Dat zie ik. Maar hun wens om het ‘samen te blijven doen’ is sterk. Trots en zelfstandigheid zijn hier minstens zo aanwezig als kwetsbaarheid. Ze zijn duidelijk, op dit moment kan ik niks voor ze betekenen. Maar ik mag wel weer eens langskomen. We spreken af dat ik,
wanneer ik in de buurt ben, even zal aanwaaien.

Soms is vertrouwen iets dat moet groeien. Na het gesprek praat ik kort met de buurvrouw. Haar opluchting is voelbaar. „Ik kon het eigenlijk niet meer
aan”, zegt ze. En daar zit de kern van deze situatie. Zorg draait niet alleen om ziekte en herstel. Het gaat over draagkracht en draaglast. Over mensen die koste wat kost zelfstandig willen blijven. Het is de kunst om daar als zorgprofessional naast te gaan staan. 

Zonder het over te nemen maar wél te signaleren, benoemen en zo nodig daarna te handelen. Een deur op een kier houden. Soms is dat het hoogst haalbare op dat moment.